Słownik języka narodowego gromadzi słowa i spisuje ich znaczenia. Odpowiada więc na semazjologiczne pytanie: co znaczy dane słowo. Ten typ słownika ukształtował się historycznie, wyrósł ze średniowiecznej tradycji glosatorskiej, gdzie pytanie o znaczenie słowa było problemem tłumaczenia miejsc łacińskich, odszyfrowania myśli przekazanej w obcym języku.

Zupełnie innym zadaniem jest wyrażanie nowej myśli w języku ojczystym: robiąc to odpowiadamy na pytanie onomazjologiczne: jak nazwać to a to? Tu musimy sformułować przekaz, zaszyfrować treść przedtem nie istniejącą. Od sposobu udostępnienia tej treści zależy powodzenie lub fiasko komunikacji oraz taki a nie inny jej skutek. Każdą myśl można wcielić w różne postacie, tak jak ten sam projekt domu rozmaicie rozwiążą różni konstruktorzy i budowniczowie. Obmyślenie domu i jego zbudowanie to są odmienne sprawności.

Podług tej alegorii zwykły słownik semazjologiczny jest jak spis materiałów budowlanych oraz ich możliwych zastosowań, właściwych dla danego czasu. Belki drewnianej można użyć do budowy stropu, dachu czy schodów. Natomiast słownik onomazjologiczny gromadzący wyrazy bliskoznaczne jest poradnikiem, mówiącym z czego w danym czasie buduje się stropy, dachy czy schody. Słownik taki gromadzi znaczenia danego języka i wylicza słowa, jakimi te znaczenia można wyrazić.

W obu tych dziedzinach nie sposób przewidzieć wszystkich możliwych zastosowań budulca ani nie da się zaplanować wszystkich możliwych postaci dla danego pomysłu. Obok środków i chwytów powszechnie stosowanych pojawiają się wciąż nowe: przejaw i owoc twórczości. Do słownika słów (semazjologicznego) wchodzą z czasem - już utarte -użycia metaforyczne, odnotowywane jako kolejne znaczenie tego samego słowa. Natomiast słownik nazywania znaczeń (onomazjologiczny) grupujący nazwy bliskoznaczne ułatwia znalezienie najwłaściwszego (lub tylko innego) słowa, oprócz tego zaś - budząc skojarzenia i uruchamiając analogie - może pomóc nazwać rzecz obrazowo, gdy takiego najwłaściwszego słowa nie znajdujemy, lub gdy chcemy się wyrazić po nowemu.

Taki słownik jest więc bliższy płynnej sferze praktycznego działania języka, gdzie ciągle powstaje coś nowego. Nie może tym samym mieć tak normatywnego charakteru jak słownik semazjologiczny, opisujący zasób słów w aspekcie systemowym.